عناوین مهمترین خبرها:

در ادامه کارگاه، ششمین پنل با موضوع "تعمیم سلامت معنوی در سطوح فردی، خانوادگی و اجتماعی" با سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین محمدرضا سالاری فر مدیر گروه خانواده پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد.

در ابتدای پنل ششم دکتر مهدی عباس زاده دبیر علمی کارگاه و معاون پژوهشی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به تبیین ساختار منطقی حاکم بر موضوعات کارگاه پرداخت و گفت: لازم است به سلامت معنوی به مثابه یک دانش نگریسته شود و در این صورت سلامت معنوی دارای مفاهیم مشخص مبانی خاص گزاره‌های قابل دفاع و دستاوردهای علمی و عملی مهمی خواهد بود.

دبیر علمی کارگاه گفت: ساختار موضوعات کارگاه از موضوعات نظری به کاربردی و از موضوعات کلی تر به جزئی تر حرکت کرده و اتفاقی و موردی تنظیم نشده است .

وی افزود: امیدواریم مباحث ارائه شده در این کارگاه از سوی اساتید محترم تبدیل به مقاله شود و از حاصل آنها مجموعه مقالاتی چاپ شود که به تولید ادبیات در عرصه سلامت معنوی مدد خواهد رساند.

وی همچنین اظهار امیدواری کرد کارگاه بعدی به موضوعات جزئی تر و کاملاً مسئله محور و کاربردی در این عرصه بپردازد.

در پایان  دکتر عباس زاده به بیان جایگاه پنل تعمیم سلامت معنوی در سطوح فردی، خانوادگی و اجتماعی در منظومه مباحث سلامت معنوی و اهمیت این پنل پرداخت.

حجت الاسلام و المسلمین سالاری فر در تعریف مفهوم معنویت گفت: معنویت شامل اعتقاد به واقعیت فوق طبیعی و فراتر از تجربه عادی، اعتقاد به آخرت به علاوه التزام به یک نظام اخلاقی، رفتار و مراسم عبادی است که از یک متن مقدس دینی گرفته شده است. این معنویت دینی است. سلامت معنوی، وضعیتی سازگارانه و متعالی بخشی است که در سطوح شناختی، انگیزشی، عاطفی و رفتاری تجلی می کند.

وی عنوان کرد: اركان اصلي معنويت خدامحور اسلامي عبارت است از ارتباط با خداوند در قالب باور به خدا و توحيد، توكل، احساس ناظر بودن دائمی خدا بر اعمال و رفتار انسان، عبودیت نسبت به خداوند و دلبستگی به او، امید و ترس پیوسته نسبت به خدا، عبادت و طلب از او در همه ابعاد زندگی، باور به رسالت انبیای الهی، باور به زندگي پس از مرگ، التزام به آموزه‌هاي اخلاقی و رفتاری اسلام و الگوگيري از اولياي دين(ع).

وی معنویت را امری فرا شناختی، فرا زیستی و فرا اجتماعی دانست و گفت: نکته مهم، لزوم تعیین نقش هر یک از نظامهای انسانی در معنویت و تعامل این خرده نظام ها است.

مدیر گروه خانواده پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در ادامه گفت: سلامت معنوی مانند سایر ابعاد شخصیت متاثر از ابعاد زیستی، وراثت و محیط و ابعاد روانی و اجتماعی است. الگوی جدید سلامت، شامل ابعاد زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی است و نگاه توحیدی، معنویت را در سه بعد دیگر انسجام می بخشد و به تعبیری امری مجزا از آنان نمی داند.

حجت الاسلام و المسلمین سالاری فر گفت: تعمیم معنویت در ابعاد اجتماعی و خانوادگی به دو مفهوم است. اول، شناسایی تاثیر ابعاد فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و خانوادگی در معنویت افراد و دوم، ترسیم نقش معنویت در سایر نظام های انسانی و این که در چه شرایطی می توان گفت آن نظام ها معنوی است.

وی بر تاثیر ابعاد اقتصادی در سلامت معنوی افراد تاکید کرد و گفت: تامین نیازهای زیستی و رفاهی مردم به عنوان بستری برای تامین و ارتقای سلامت معنوی و پیشگیری از فقر و اختلاف طبقاتی در سطوح جامعه از جمله این موارد است.

حجت الاسلام و المسلمین سالاری فر گفت: مهم ترين پيامد منفى فقر از ديدگاه دين این است كه فقر بستر مناسبى براى بى دينى و ضعف معنویت است. فقر انسان را در پرتگاه تضعیف شدید معنویت قرار مى دهد، زيرا اول موجب حسادت به توانگران مى شود كه حسد حسنات و خوبى هاى انسان را از بين مى برد، دوم فقر باعث مى شود فقير در برابر ثروتمندان اظهار خوارى كند و به آبرو و دينش لطمه وارد شود و سوم سبب ناخشنودى به قضا و قدر الهى و نارضايتى از روزى مى شود و اين، فرد را به ضعف اعتقادی به خدا مى كشاند. به همین دلیل فقر از ديدگاه اسلام نامطلوب است.

وی در پایان سخنان خود گفت: فقرزدايى از برنامه هاى مسلم اقتصادى در اسلام است و در كلام و دعاهاى امامان معصوم(عليهم السلام) موارد پناه بردن به خداوند از فقر و  درخواست بى نيازى از مردم فراوان آمده است. اصولا واجب شدن زكات، خمس و صدقات واجب ديگر براى آن است كه فقرا زندگى بهترى پيدا كنند و از مواهب زندگى بهره مند شوند. اين نشانه آن است كه هدف دين و مقصود از اين مقررات، رسيدن به مواهب زندگى و بهره مند شدن از آن است.

در ادامه این پنل دکتر حمید خویی عضو گروه سلامت معنوی گفت: عنوان سلامت بر مبنای آموزه های قرآنی و اهل بیت با دو شاخص تعریف می شود.

وی افزود: اولین شاخص تعادل است. روانشناسان تعریف می کنند در بعد معنوی انسان خروج از اعتدال به معنای بیماری است و جامعه سالم یک جامعه ی معتدل در همه ی ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی است.

دکتر خویی ادامه داد: کشش های متعادلی در انسان وجود دارد که فطرت انسان است. خداوند انسان را ذاتاً و فطرتاً حق طلب، خداجو، خداپرست و باطل ستیز آفریده است. سلامتی به معنای همسویی با فطرت است و کارکرد دین در حیات بشر تامین سلامت معنوی و حفظ آن است.

وی ضمن اشاره به کلامی از حضرت علی (ع) گفت: امیرالومنین می فرماید راست روی و چپ روی هر دو گمراهی است و راه درست راه میانه است. یکی از ارزشمندترین آموزه های اخلاقی انسان انفاق است که در قرآن همپای نماز آمده است. در قرآن نیز خداوند تاکید کرده است که در انفاق هم تعادل را حفظ کنید و از زیاده روی بپرهیزید.

دکتر خویی افزود: اولین شاخص سلامتی تعادل و اعتدال و دومین همسویی با فطرت است. انسان کشش های مادی و ذاتی دارد به نام غریزه و شهوت. که این دو وجه مشترک انسان با حیوان است.

وی با تاکید بر اینکه مومن باید سلامت معنوی خودش را که متراتب آن در قرآن قلب سلیم است حفظ کند، گفت: مهمترین وجه سلامت معنوی، وجه آن در جامعه است. هرچقدر سلامت معنوی به سمت اجتماعی می رود نقش حاکم بیشتر می شود و نقش اصلی را حاکمیت ها ایفا می کنند.

دکتر خویی با تاکید بر اینکه سلامت معنوی به اقامه حق و اقامه ی عدل منتهی می شود گفت: یکی از مهمترین وظایف یک حاکم تامین بستر های سلامت معنوی است. همه در سطح فردی نسبت به سلامت یکدیگر مسئول هستیم و نباید اجازه داده شود کسی سلامتی دیگری را تهدید کند. 

وی در پایان گفت: چند اصل را شریعت به ما ارائه کرده است که یکی از آنها معرفت النفس است یعنی شناخت خود. عالم کسی است که قدر خودش را می شناسد و در جهل انسان همین بس که قدر خودش را نداند. مرحله بعد از شناخت خود، حفظ عزت نفس است و سلامت معنوی در سطح فردی حفظ کرامت انسانی است.  

در پایان این پنل پرسش و پاسخ میان حاضرین و سخنران ها شکل گرفت و مدعون نظرات و پیشنهادات خود را ارائه کردند.

جستجو

جشنواره علمي فرهنگستان

گزارش و گفتگو

به-یاد-مرحوم-دکتر-کمال-لطفی نویسنده: دکتر علی خلج ( عضو پیوسته و رئیس گروه علوم...
کرونا-با-مشارکت-مردم-مهار-شدنی-است نویسنده : دکتر بیژن صدری‌زاده مدیر سابق مبارزه...

پیوندها

 

 

 

ورود به سایت