در ادامه این همایش، نشست دوم با موضوع “راهکار های ارتقای سلامت معنوی اسلامی بر مبنای قرآن و سیره بیت”  تشکیل شد. در این نشست که با ریاست دکتر فرهاد زاده برگزار شد، حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمد علی رضایی اصفهانی در موضوع “قرآن و سلامت معنوی اسلامی، مفاهیم و نظریات نو “ به ایراد سخنرانی پرداخت.
وی گفت: آیات علمی به چند قسم تقسیم می شود: اشارات علمی، شگفتی های علمی و اعجاز علمی.
دکتر رضایی اصفهانی همچنین افزود: از دیدگاه قرآن سلامت فراتر از زندگی دنیوی است و اين بدين معنا است كه سلامت شامل سلامت دنیوی‌ و اخروی است.

در این پنل حجت الاسلام والمسلمین دکتر عبدالله فتحی در خصوص “چیستی سلامت معنوی بر اساس مبانی اسلامی و مرزهای هویتی آن با دیگر حوزه های سلامت “ سخنرانی کرد.  وی سخنان خود را با این پرسش را آغاز کرد که چرا رشد سلامت معنوی در جامعه ما بسیار کند و احیانا متوقفاست؟

دکتر فتحی هجوم برنامه ریزی شده شبکه های ماهواره ای و شبکه های مجازی در سال های اخیر را از مهمترین عوامل افت سلامت معنوی برشمرد و گفت: این عوامل در کنار عدم برنامه‌ریزی ما توانسته است زیان های خسارت باری را در این حوزه پدید آورد.

وي افزود: این در حالی است که ما غنی ترین منابع زلال معنویت یعنی قرآن، مناجات های اهل بیت ساختارهای ارزشمند معنویت زا مثل رمضان و محرم رو در اختیار داریم.

وي همچنين ضمن با اشاره به نقش عوامل متعدد در اين فقدان برنامه‌ریزی افزود: از مهمترین اين عوامل می توان به دو عامل اشاره كرد؛ ابتدا اینکه کارکردهای سلامت معنوی آنچنان که باید شناخته نشده است و دیگر اینکه تعریفی علمی و اکادمیک از سلامت معنوی که بتواند مبنای برنامه ریزی های ما قرار گیرد وجود ندارد.

دكتر فتحي عنوان كرد: عدم تعریف علمی از عدالت موجب شده است ما در برنامه ریزی ها برای تحقق عدالت موفق نباشیم.

وی ضمن اشاره به چهار تعریف از سلامت معنوی گفت: نخستین تعریفی که در همین راستا از سلامت معنوی می توان ارائه داد و به نوعی میانگین و برآیند تلاش‌های پژوهشگران در عرصه های معتبر علمی دنیا درباره سلامت معنوی است این است که سلامت معنوی مفهومی مرکب از دو بخش سلامت و معنویت است.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر فتحی ادامه داد: سلامت مفهومی فلسفی است که درباره بهبود وضعیت چیزی هنگامی که صدور آثار متوقع از آن چیز دچار اختلال نیست به کار می رود مثلاً قلب سالم قلبی است که آثار متوقع از آن بدون مشکل صادر می شود.

وی بیان داشت: وضعیتی که در انتهای قرن بیستم در جوامع بشری محقق شد دانشمندان را قانع کرد که نوع خاصی از اختلال در حیات انسانی وجود دارد که چیزی جدای از اختلال های جسمی، روانی و اجتماعی است.
دکتر فتحی گفت: دانشمندان اصرار دارند این اختلال مربوط به استقرار، پایایی و ارتباط میان چهار بخش از زندگی انسان است كه شاملباورهای کلان انسان درباره خدا، خود، دیگران و طبیعت؛ احساسات و عواطف انسان در این موارد؛ اهداف و گرایش های انسان در باره این امور؛ و نوع تعامل انسان با خداوند، خود، دیگران و طبیع مي شود.

وي گفت: وضعیت حاکم در میان این چهار بخش بسته به اینکه چه باورهایی درباره امور یاد شده در قلب انسان وجود دارد، انسان چه احساسات و عواطفی نسبت به این امور دارد ، چه اهداف و گرایش هایی درباره آنها دارد و چگونه با آنها تعامل می کند، به صورت های متنوعی تحقق پیدا میکند و هر صورتی آثار و تبعات خاصی در سیستم حیات انسان دارد به گونه‌ای که حالات متنوعی از احساس، نشاط، امید، خوش بینی، رضایت، اطمینان قلبی، آرامش، ایثار، تعامل مثبت، احترام و.... را به وجود می آورد.

دكتر فتحي اظهار داشت: البته این وضعیت ها وقتی سلامتی معنوی تلقی می شوند که مقطعی و نامنظم نباشد. با توجه به این نکات می‌توان اين تعريف را از سلامت معنوی ارائه نمود که سلامت معنوی مفهومی است که از بهبود وضعیت در استقرار، پایایی و ارتباط میان چهار بخش مزبور از حیات انسان یعنی باورها احساسات و عواطف اهداف و گرایشها نوع تعامل انسان با خداوند، خود، دیگران و طبیعت انتزاع می شود و دارای درجات گوناگون است.

وي ادامه داد: تحقق این نوع از سلامتی موجب نشاط و امید، عواطف مثبت ، احساس رضایت، آرامش پایدار، ارزشمندی حیات، سازگاری با مشکلات و بیماری ها، و.... می‌گردد و عدم تحقق آن زمینه سازی انواع بیماری‌های جسمی، روانی و اجتماعی می‌شود.

دكتر فتحي عنوان كرد: ما البته می توانیم تعریف‌های دقیق‌تری از سلامت معنوی بر اساس مبانی حکمی و دینی ارائه دهیم اما ویژگی این تعریف این است که میتواند نقطه عزیمت ما برای گفتگوهای علمی با هر کسی باشد که معتقد است باید به سلامت معنوی پرداخت؛ بنا بر این این تعریف گویای تمام مقاصد و خواسته های ما درباره معنویت نیست اما نقطه عزیمت برای مباحث علمی و گفتگو درباره آن است.

وی در پایان افزود: تعریف های دیگری از سلامت معنوی بر اساس مبانی حکمت مشاء و حکمت متعالیه ونیز ادبیات ارزشمند قرآنی می توان ارائه داد.

پس از پایان این پنل و بعداز برگزاری جلسه پرسش و پاسخ میان اعضای نشست و حضار، روز اول از ششمین همایش ملی سلامت معنوی به پایان رسيد.