عناوین مهمترین خبرها:

همایش يك روزه  « جایگاه زبان فارسی در آموزش‌های رسمی دانشگاهی ، فرصت يا تهديد » با حضور دكتر سيد عليرضا مرندي ، رئيس فرهنگستان علوم پزشكي ، دكتر فريدون عزيزي ، معاون علمي فرهنگستان ، دكتر اسمعيل يزدي عضو پيوسته و رئيس گروه علوم دندان پزشكي فرهنگستان ،دكترمحمدرضا مخبر دزفولی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، و جمعي از صاحب نظران اين حوزه  30 بهمن ماه سال جاري  در محل فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.

در اين نشست دكتر مرندي اظهار داشت : بر اينكه اميدوارم بتوانيم يك  سند  حمايت طلبي از اين نشست تهيه كنيم .وي گفت: مقام معظم رهبري (مدظله) نسبت به زبان فارسي و پيشرفت علم بسيار حساس هستند و در 24 آذرماه سال 1387 در ديداري كه با استادان و دانشجويان  دانشگاه علم و صنعت داشتند فرمودند : " بايد به آنجايي برسيم كه جوينده دانش  و طالب علم مجبور باشد بيايد  سراغ شما ، سراغ  كتاب شما ، مجبور باشد زبان شما را ياد بگيرد تا بتواند از دانش شما استفاده كند ، هدف بايد اين باشد ، اين يك آرزوي خامي نيست ، اين چيزي است كه عملي است . و در 22 مهر سال 1391 مي فرمايند " چندي  پيش به جوان هاي  دانشجو ونخبه اين نكته را گفتم بايد همت شما اين باشد كه در دنيا به جايي برسيد كه اگر كسي  بخواهد به تازه هاي علمي دست پيدا كند مجبور باشد زبان فارسي را ياد بگيرد . جوانان ما اين آينده را به عنوان يك آينده حتمي و قطعي در نظر بگيرند و براي آن تلاش كنند و براي آن كار كنند ، نخبگان ما ، نخبگان سياسي ما ، نخبگان علمي و فرهنگي ما ، با اين نگاه به آينده حركت كنند ،  برنامه ريزي كنند و به هيچ حدي قانع نباشند اين مقوله پيشرفت است."

در ادامه دكتر فريدون  عزيزي معاون علمي فرهنگستان افزود : زبان يكي از  مولفه هاي هويتي يك كشور است و بدون شك بايد آن را  پاس داشت و آنچه كه ما امروز با آن روبه رو هستيم ، در طول تاريخ بشر نيز وجود داشته است و واقعيت اين است استادان ، دانشجويان در دانشگاه ها به ويژه  در دانشگاه هاي علوم پزشكي براي بهره گيري از آخرين پيشرفت هاي علم روز ،آشنايي با پيشرفت ها و توسعه علوم و نيز ارائه نتايج پژوهشگران ، بهبود و گسترش تعاملات بين المللي نياز به آشنايي و كسب مهارت به زبان خارجي دارند .

دكتر عزيزي خاطر نشان كرد : با توجه به جايگاه فرهنگستان‌، شوراي عالي انقلاب فرهنگي ، ماموريتي را به جهت حفظ و تقويت زبان فارسي به اين مجموعه واگذار كرده و فرهنگستان زبان و ادب فارسي نيز با سرعت بيشتري واژه‌گزيني را انجام دهد و لغات كاربردي‌تري را جهت جايگزيني لغات انتخاب كنند .

 در ادامه نشست دكتر اسمعيل يزدي ،  دبير نشست و  رئيس گروه دندان پزشكي فرهنگستان افزود :  در راستاي معرفي موضوع و انگيزه‌هاي همايش، ضمن تشكر از حاضرين اظهار داشتند: با توجه به موارد ديده شده در كشور نگراني‌هايي به دليل كم رنگ شدن و نشانه‌هايي از تزلزل در پايندگي زبان فارسي در فضا‌هاي آموزش عالي و نهادهاي علمي پژوهشي كشور ديده شده است كه از جملة اين موارد مي‌توان به : تشويق و ترغيب استفاده از زبان خارجي (انگليسي) به جاي فارسي در تهيه پايان‌نامه‌ها، تدريس در كلاس‌هاي دانشگاهي رسمي، همايش‌هاي علمي و ...، استفاده از اصطلاحات خارجي زياد در كتاب‌هاي مرجع و ملي و عدم توجه كافي به معادل‌هاي فارسي مصوب، بي‌رغبتي بر تدوين و تأليف كتاب‌هاي درسي فارسي در زمينه‌‌ آموزش‌هاي عمومي و تخصصي ، وجود كاستي‌هاي اساسي در آيين نامه‌هاي ارتقاء در ارتباط با تعلق كمتر امتيازات شرطي مقالات و نشريات فارسي در مقايسه با خارجي  عدم و يا كم ارجاع شدن به مقالات مندرج در نشريات علمي فارسي و پايان‌نامه‌ها ،ضعف بانك اطلاعاتي و نيز فقدان يا دشواري در دستيابي به موتورهاي جستجوي مناسب در ارتباط با نشريات علمي فارسي ، عدم وجود مرجع مناسب رسمي در راستاي ارزشيابي واعتبار بخشي مقالات در نشريات علمي فارسي ،ضعف آموزش فن بيان، گزارش نويسي، نامه نگاري در آموزش فارسي عمومي 1 و 2

دانشگاهي ،و موارد ديگري كه با آن روبه‌رو هستيم، در انتها نبايد فراموش كنيم كه استواري زبان ملي نمادي از استواري هويت ملي ماست.

حجت الاسلام و المسلمين احمد احمدي عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اشاره به اينكه زبان فارسي مانند حيات انسان است افزود : در كشورهايي مانند پاكستان و افغانستان و كشورهاي شرقي لغات بسيار زيباي فارسي ديده مي‌شود كه باعث تأسف است كه زبان فارسي با زبان انگليسي در كشورهايي مانند هندوستان جايگزين شده است و حتي در كشورهايي مانند تاجيكستان با وجود تكلم به زبان فارسي داراي زبان نوشتاري روسي هستند، زبان فارسي در گذشته داراي سيطره گسترده‌اي بوده است و پيوند ملي، گذشته و حال است با آينده كه با توجه به حضور 110 كشور مختلف در جامعه المصطفي مي‌توان از فرصت پيش آمده بهره برد. در تاليف كتاب‌ها نيز بايد به صورتي ويراستاري انجام پذيرد كه آموزنده زبان فارسي باشد و صدا و سيما و جرايد نيز بايد به اين امر توجه داشته باشند

وي گفت : در رشته‌هاي پزشكي نيز بايد توجه بيشتري معطوف شود به دليل آن كه در برخي موارد سبب تخريب زبان فارسي شده است. البته با ايجاد صنايع جديد بايد افرادي باشند تا چارجويي را براي زبان .فارسي مشخص كنند تا سرنوشتي همانند زبان اردو نداشته باشد. البته مناسب خواهد بود اين موضوع از سوي فرهنگستان در شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي مطرح شود.

سپس دكتر ژاله آموزگار عضو شوراي واژه گزيني فرهنگستان زبان و ادب فارسي  با اشاره به اين مهم كه  هويت ايراني با زبان فارسي گره خورده است گفت :  بر طبق گفته مرحوم استاد دكتر ماهيار نوابي" ما در اكثر علوم دانشمنداني داشته‌ايم كه آن‌ها در ميان دانشمندان جهان گم شده‌اند اما آن‌ چه كه در جهان بي‌رغيب و مي‌توانيم با سر بلندي به آن بنازيم كه ديگران ندارند،‌ گستره ادبيات شيرين زبان فارسي چه به نظم و چه به نثر است،‌ كه اخيراً مورد بي مهري برخي قرار گرفته است، در حالي كه تنها شيريني زبان مختص فارسي بوده و در زبان‌هاي ديگر ديده نمي‌شود و اين به دليل تاريخي و تحولات بسياري است كه بر آن گذشته و زمينه را براي سرافرازي زبان فارسي آماده كرده است. از ويژگي‌هاي خوب زبان فارسي آهنگين بودن و پيوندين بودن زبان فارسي است كه واژه‌سازي را آسان مي‌سازد، اما براي ماندگاري زبان فارسي بايد به اين ويژگي‌ها مسائل تفكري‌ را نيز افزود ، زبان فارسي كه با بي لطفي به آن نگاه مي‌شود بازگو كننده انديشه‌هاي بزرگي بوده است. زبان فارسي پس از سده‌ها نيازي به واژه‌نامه‌اي جهت درك مطالب مطرح شده ندارد، اما اكنون با اين گذشته درخشان به فرزندان ناخلفي تبديل شده‌ايم كه محصور و مقهور فرهنگ غالب جهاني هستيم و هويت خود را ناجوانمردانه پايمال مي‌كنيم، نياز به زبان فارسي را هيچ كس انكار نمي‌كند اما بايد هويت خود را فراموش كرده و كوچك شماريم، به جاي بد گفتن به زبان فارسي، دانسته‌هاي خود را بالا بريم و تهمت ناتواني را از زبان فارسي بزوداييم.

در ادامه نشست ، دكتر هوشنگ مرادي كرماني نويسنده و عضو پيوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسي با تاكيد بر اينكه  بن مايه ادبيات جهان ،  واژه است  گفت : بن مايه ادبيات در جهان واژه‌ بوده و ابزار كار نويسندگان و شاعران است كه بن مايه ادبيات جهان هستند. امروز ما از جوانان كمتر صحبت كرده‌ايم در حالي كه زبان فارسي هر روز ضعيف‌تر مي‌شود كه در اين حال شرايط بدي را پيدا خواهد كرد و يكي از دلايل آن ضعف در آموزش زبان فارسي در مدارس است كه پيش از آموزش زبان به آموزش اخلاقيات پرداخته‌ايم و از سويي امروز كودكان فارسي را از راديو و تلويزيون مي‌آموزند كه به دليل ضعف موجود سبب ايجاد فقر واژه مي‌شود و در هنگام بزرگسالي در نگارش به دليل كمبود تنوع واژه دچار اشكال خواهند شد. زبان بايد از عهده شاهكارها بر بيايد و ادبيات است كه زبان را در خود نگه داشته و پيش برده است و زماني زبان باقي خواهد ماند كه در ميان مردم كوچه و بازار مورد استفاده قرار گيرد.

در اين نشست دكتر صدري زاده افزود : زبان ما فارسي است و با يد كاري كنيم كه  آنقدر در زمينه پزشكي پيشرفت كنيم كه همه چيز در زبان فارسي به صورت كامل باشد كه كشورهاي ديگر مجبور شوند فارسي را ياد بگيرند نه اينكه ما انگليسي را بياموزيم براي اينكه اطلاعات پزشكي مان را تكميل كنيم و تا زماني كه اين اتفاق نيفتاده است بايد انگيزه را فراهم كنيم و اساتيد و دانشجويان  پزشكي را تشويق كنيم كه فارسي را كامل بدانند و تا زماني كه زبان فارسي به عنوان يك مرجع جهاني در نظر گرفته نشود نياز است كه استادان و دانشجويان زبان ديگر را هم بدانند كه بتوانند از آن استفاده كنند .  ما زبان انگليسي را بايد بدانيم براي اينكه در يك نشستي ك به زبان انگليسي است از كشورمان دفاع كنيم .

سپس دكتر محمد حسين نيكنام عضو پيوسته فرهنگستان گفت : از ارتباط فرهنگ و تمدن با زبان فارسي گفته شده، اما بايد گفت كه زبان و ادبيات فارسي ارتباط تنگاتنگي با قرآن و معارف اسلامي دارد و اين در هم آميختگي بعد ديگري از اهميت زبان فارسي را نشان مي‌دهد و البته داشتن زبان ملي قوي و مستحكم وتسلط به زبان‌هاي خارجي، مانع الجمع نبوده و لازمه تعامل با فرهنگ‌ها و تمدن‌ها و منابع علمي به خصوص در فضاي علمي است البته با اين ملاحظه كه زبان فارسي تضعيف نشده و موجبات تغييرات تدريجي زبان فارسي ايجاد نشود و آن چه مضموم است سلطه زبان خارجي است. از جمله مواردي كه مي‌توان مد نظر قرار داد، پايان‌نامه‌ها ، تقويت مجلات فارسي،‌ چاپ مقالات با كيفيت، تدوين كتب مرجع روز آمد در رشته‌هاي مختلف به زبان فارسي، دقت بيشتر در تأليف كتب فارسي كه مي‌توان با كمك گرفتن از نرم‌افزارهاي فارسي در برخي موارد جبران كرد و موضوع ديگر حضور دانشجويان خارجي است كه ناظر بر چشم انداز 1404 بوده است و بازتاب اين موفقيت در ادامه مسير و تبديل شدن به مرجعيت علمي كمك كننده خواهد بود به دليل آن كه موفقيتي علمي، سياسي و فرهنگي است. از سويي مناسب خواهد بود همكاري‌هايي با كشورهاي فارسي زبان انجام شود كه لازمه آن تشكيل كارگروهي با حضور همة بخش‌هاي مرتبط است و در انتها مي‌توان با تدوين يك سند جامع حمايت‌طلبي به تفكيك نقش‌ همة بخش‌هاي ذينفع كه اسناد بالادستي و كشورهاي موفق دنيا به سند جامعي دست يافت.

در ادامه نشست دکتر مخبر دزفولی افزود: پزشکان ایرانی میراث ‌داران سرمایه عظیم تمدن اسلامی در این بخش هستند که باید به بهره گیری از این ظرفیت، نسبت به حفظ و تقویت جایگاه این زبان اهتمام لازم را داشته باشند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به استفاده بی‌رویه از زبان خارجی در حوزه علوم پزشکی، ادامه داد: فرهنگستان علوم پزشکی در کنار فرهنگستان زبان و ادب فارسی باید برای این معضل فکری کند.

دکتر مخبر دزفولی گفت: با توجه به رشد پرشتاب علمی کشور باید برای انتشار دستاوردهای این پیشرفت زبان فارسی یک حرکت جهاد گونه انجام گيرد .

 وی افزود: حدود 1800 دانشجوی خارجی در حوزه علوم پزشکی در کشور به تحصیل اشتغال دارند که این رقم 1 درصد از کل دانشجویان علوم پزشکی کشور را به خود اختصاص می دهد.

دکتر مخبر دزفولی تاکید کرد: این تعداد از دانشجویان اکثرا از کشورهای غیر انگلیسی زبان هستند و نباید به بهانه حضور دانشجویان خارجی، جامعه پزشکی کشور از فضای زبان فارسی دور شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به برخی از نمونه‌ها در سایر کشورها، ادامه داد: پافشاری و تعصب کشورهای دیگر در حفاظت از کیان زبان ملی خود، باید برای ما جالب توجه باشد تا به زبان شیرین فارسی توجه بیشتری شود.

دکتر مخبر دزفولی گفت: آموزش زبان فارسی به دانشجویان خارجی چندان مشکل نیست و تجربه مراکزی مانند جامعه المصطفی «ص» العالمیه می‌تواند بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: با توجه به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، باید زبان فارسی زبان مرجع و منبع تدریس و فعالیت علمی در کشور باشد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: سابقه غنی نگارش متون علمی به زبان فارسی باید احیا شود و وظیفه همه دانشمندان و به‌ویژه پزشکان در این زمینه سنگین‌تر است.

عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران گفت: باید با فرهنگ‌سازی و تلاش در زمینه تولید محتوا به زبان فارسی، استفاده بی‌رویه و نامناسب از زبان‌های خارجی مذموم انگاشته شود.

وی افزود: با عنایت به مرجعیت و نقش قابل توجه جامعه پزشکی در سطح جامعه، این قشر باید وظیفه جدی خود را در این حوزه تعریف و اجرا کند.

سپس دکتر  مجيد مخبر دزفولی  عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي ادامه داد:  ما مفتخر هستیم که یکی از نخستین کتب مرجع در علوم پزشکی کتاب "ذخیره خوارزمشاهی" سید اسماعیل جرجانی در قرن 4 هجری به زبان فارسی نگاشته شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: با تأکیدات رهبر معظم انقلاب (مدظله‌العالی) تلاش برای تبدیل زبان فارسی به زبان علمی در جهان آغاز شده است.

وی با انتقاد از برخی همایش‌های علمی، افزود: در برخی همایش‌های علمی، صرفاً به علت حضور تعداد معدودی مهمان خارجی، زبان علمی آن همایش صرفا زبان انگلیسی قرار داده می‌شود و این جفا به زبان فارسی است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به انحصار تولید علمی در جهان به زبان انگلیسی ادامه داد: باید تکثرگرایی در استفاده از زبان‌های خارجی و از بین بردن سیطره کاذب زبان انگلیسی جدی‌تر گرفته شود.

رئیس ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور گفت: درحالی ‌که شعر زیبای سعدی شیرازی در سر ورودی سازمان ملل متحد نقش بسته، اما زبان شیرین فارسی در میان 7 زبانی که در این سازمان به عنوان زبان رسمی به کار برده می شوند، جایگاهی ندارد.

وی افزود: با توجه به قریب به 200 دانشمند مطرح ایرانی در عرصه بین المللی، که مقالات علمی خود را به زبان فارسی می نویسند، این زبان قابلیت و ظرفیت مطرح شدن به عنوان زبان علم در جهان را دارد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به برخی ضعف‌ها در آموزش زبان فارسی ادامه داد: شورای عالی انقلاب فرهنگی آمادگی هرگونه کمک در این زمینه را دارد.

دکتر مخبر دزفولی با اشاره به توانمندی‌های اساتید ایرانی در زمینه‌های مختلف علمی گفت: مایه خوشبختی است که بسیاری از دانشمندان و اساتید ایرانی در عین تسلط به حوزه تخصصی خود نسبت به زبان فارسی یک دلبستگی و غیرت شایسته دارند.